Voion | Arbeidsmarkt & opleidingsfonds voortgezet onderwijs

Er wordt gezocht op *

Inspiratie

Leren balanceren tussen werk en privé

vrijdag 28 september 2012 | Veilig, gezond & vitaal werken

Druk, druk, druk. Thuis is het rennen, op het werk vliegen. Werk en privé laten zich soms lastig combineren. Veel mensen worstelen dan ook met het vinden van een goed evenwicht tussen werk en privé-leven. En daar is wel degelijk iets aan te doen, vindt het Ortho Pedagogisch Didactisch Centrum St. Michael uit Maastricht.

De school voor speciaal onderwijs bood een van haar personeelsleden de training Balans werk-privé aan. Want, werken en zorgen gaan prima samen, mits aan een aantal voorwaarden kan worden voldaan. ‘Ik kom er als schoolleider steeds meer achter dat de balans tussen privé- en werksituatie heel belangrijk is,’ vertelt José van Zoest, locatieleider van de school. Wanneer die - om wat voor reden - verstoord is, moet je als werkgever in samenspraak met de werknemer actie ondernemen. Je geeft iemand daarmee de ruimte om daadwerkelijk te gaan werken aan de oplossing van het probleem. Zodat er weer een evenwichtige situatie ontstaat om op beide plekken goed te kunnen functioneren. Toen ik informatie over de training kreeg, dacht ik er meteen aan dat een van onze docenten er bij gebaat zou zijn. Nadat de docent - na enige tijd afwezig te zijn geweest - weer terugkwam op school, is ze ook meteen gestart met de training. Vanaf de eerste bijeenkomst was ze enthousiast.’

Eigen reden
Carla Bolt is een van de cursusleiders van de training. ‘In principe is de training - die in totaal drie dagen in drie maanden beslaat - bedoeld voor iedereen die stress ondervindt door de combinatie van werk- en zorgtaken. Iedereen heeft daarbij zijn eigen reden om mee te doen. We zagen dat negen van de twaalf cursisten moeite hadden met het combineren van werk en kinderen. Twee deelnemers hadden last van stress door eisen die de organisatie aan hen stelt. Dit had vooral te maken met het feit dat er nogal eens besluiten van bovenaf worden genomen die moeilijk in de praktijk toe te passen zijn. Voorbeelden die daarbij genoemd zijn, zijn het invoeren van andere lesmethoden en de introductie van nieuwe computersystemen. De twaalfde deelnemer tenslotte bleek mantelzorg en werk moeilijk te kunnen combineren.’

Veranderplan
‘De situatie veranderen kunnen wij niet,’ benadrukt Bolt, ‘maar aan de hand van een veranderplan leren wij de cursisten wel om de regie in eigen hand te nemen.’ Concreet betekent dit dat de deelnemers handvatten krijgen die ze kunnen gebruiken om hun eigen situatie onder de loep te nemen. Carla Bolt: ‘Cursisten vinden antwoord op vragen als: wat is voor mij de ideale situatie, hoe handel ik in noodsituaties en hoe deel ik mijn tijd in? Aan het eind van de bijeenkomsten weten ze ook hoe ze hun eigen plan zelf kunnen aanpassen als de situatie verandert. Om dit voor elkaar te krijgen, moet je in beeld hebben welke factoren voor jou stress opleveren, welke verwachtingen je hebt en welk ideaalplaatje daarbij hoort.’ Dit wordt tijdens het programma duidelijk, ondermeer door het opstellen van een veranderplan. ‘We geven ook ondersteuning bij het maken van een rampenplan,’ vertelt Bolt. ‘Als zich een calamiteit voordoet, is het belangrijk dat je een noodscenario hebt, zodat je over de praktische zaken in elk geval niet in paniek hoeft te raken.’

Eye-opener
Voor de eerder genoemde deelneemster Marianne van den Heuvel*, docent op het St. Michael, was deze aanpak een eye-opener. ‘In het leven gaat het er immers niet om wat je zegt, maar wat je doet. Wat doe je ervoor om je rust en balans te behouden. Het lijkt een paradox… moet ik nu nog meer doen… ik heb het al zo druk!’ Het bijzondere vindt Van den Heuvel echter dat je in de cursus ontdekt dat je dingen kunt doen die rust en balans geven in alle hectiek van werk en gezin. Niet door er over te praten, maar door je te bezinnen op zaken en door het maken van diverse opdrachten waar je ook na de cursus wat aan hebt. Van den Heuvel: ‘Ik maak inmiddels regelmatig grotere porties eten, zodat ik gezonde maaltijden in de diepvries op voorraad heb voor zeer drukke dagen. Ik plan de dingen reëler op haalbaarheid. En zeg zodoende vaker 'nee'. Ik sta geregeld stil bij hoe de dingen gaan, en stel zo nodig bij. En ik sport nu meer. Naast de praktische handvatten, is passie nodig om te veranderen. Verdiepende stof, de wijze waarop de cursusleiders de aanpak presenteren en bovenal het feit dat zij zélf doen wat ze uitdragen, doet het vuur ontbranden. Dat inspireert blijvend.’

* Op verzoek van deze geïnterviewde is de naam gefingeerd

Training Balans werk-privé
Medio vorig jaar heeft de VO-Raad een financiële bijdrage verleend ten behoeve van de pilot van de training Balans werk-privé voor personeel van VO-scholen. Voor deze pilot zijn scholen van de Stichting Limburgs Onderwijs (LVO) benaderd. In totaal hebben twaalf personeelsleden van zes verschillende scholen van de stichting deelgenomen, één man en elf vrouwen, in de leeftijd van 31 tot 58 jaar. De werktijdfactor was gemiddeld 0,7.    

Gerelateerde onderwerpen