Voion | Arbeidsmarkt & opleidingsfonds voortgezet onderwijs

Er wordt gezocht op *

Nieuws

Tips voor Onderwijs Pioniers en leidinggevenden

vrijdag 4 december 2015 | Loopbaan & professionalisering | Algemeen Voion

Vijfenveertig leraren uit het po, vo en mbo zijn in september gestart met het programma Onderwijs Pioniers 2015-2016. Een programma waarbij leraren budget en begeleiding krijgen om hun idee voor verbetering van de kwaliteit van het onderwijs te realiseren. Tijdens de Pioniersdag in november kwamen zij bijeen om te leren en te delen. Ook hun leidinggevenden sloten aan om te ervaren wat het Pioniersproces precies inhoudt en om er samen van te leren.

Uit de rij durven stappen
Jan van de Ven, oud-Pionier (2014-2015), vertelt hoe hij zijn initiatief ‘Open Podium’ op zijn school heeft bedacht en binnen de stichting tot een succes heeft weten te brengen. Zijn doel was om een cultuuromslag te creëren in een omgeving waar leraren niet gewend waren om onderling successen te delen. Hij beschrijft dit toepasselijk: “van eiland naar wijland”. Op dit open podium, dat uiteindelijk vier keer per jaar wordt georganiseerd, delen leraren met elkaar wat hun ‘parels’ uit hun onderwijspraktijk zijn. Deze ideeën en initiatieven kunnen andere collega’s dan vervolgens ook in hun eigen klas toepassen. De missie van Jan was om leraren met elkaar in gesprek te krijgen en op die manier ontschotting en zo teamleren te organiseren op basis van positieve energie. Een voorwaarde om dit succesvol te laten zijn, was wel om dit alles met een open karakter en vanuit de leraren zelf te laten ontstaan.

Tips voor Pioniers
Een greep uit de tips die Jan van de Ven de Pioniers van dit jaar verder meegaf:
– Verdeel en heers: veranker je idee door het minder van jou te maken;
– Wie nooit van mening is veranderd, heeft nooit iets nieuws geleerd;
– Sta open, stel bij, stoot je neus, sta weer op en vier je successen;
– Neem zelf de ruimte, wacht niet tot je die krijgt.

Laat het los en heb vertrouwen
Henny Cremers, de leidinggevende van oud-Pionier Jan, richt zich tot de aanwezige schoolleiders met de vraag: “Welke rol ziet u voor zichzelf in die rij pinguïns?”. Zelf licht hij toe dat hij nooit degene zou zijn die voorop loopt, dan zou hij er namelijk last van hebben dat niemand hem volgt. “Mijn positie is die camera, die het direct registreert als iemand uit de rij stapt. Die vraag ik dan: wat zou je willen, hoe zie je dat voor je en wat heb je daarvoor nodig? Natuurlijk kijk ik vervolgens naar wat het de school oplevert.”

Daarnaast ziet Henny als meest essentiële taak in zijn rol als leidinggevende van een Pionier het geven van autonomie en eigenaarschap: “Als leidinggevende denk ik mee op grote lijnen en stel ik vragen. Daarbij laat ik het idee bij de leraar, die de eigenaar moet blijven. Ik heb me niet met de details bemoeid, tenzij Jan me expliciet vroeg om mee te denken. Laat het los en heb vertrouwen zou mijn advies zijn.”

Uitwisseling
Dit verhaal vormde de opmars voor de fish bowl, waarin de Pioniers in kleinere groepen onderling uitwisselen wat hun ervaringen zijn als Pioniers, terwijl de leidinggevenden in een kring eromheen meeluisteren. “Soms weet je het ook even niet meer, en zie je alleen maar muren en barrières. Terwijl je, als je het samen doet, veel meer gedeelde verantwoordelijkheid ervaart, en dan kan het ook veel sneller gaan.”

Vervolgens is het de beurt aan de leidinggevenden om in het midden plaats te nemen en te ‘roddelen’ over hoe het voor hen is om een pionier in hun team te hebben.“Soms vraag ik me wel af: zwem je niet teveel alleen rond?”“Je wilt mensen die iets goeds hebben gedaan af en toe in het zonnetje zetten, maar soms past dat juist niet in de cultuur van de school. Dan voelen andere collega’s zich benadeeld.”

Uit deze gesprekken volgen een aantal voorwaarden die helpen in de samenwerking tussen leidinggevende en Pionier. Enkele daarvan zijn:
● Zelfde taal blijven spreken (letterlijk steeds een check: waar hebben we het over, bedoelen we hetzelfde?).
● Elkaar tactisch/strategisch inzetten waar nodig.
● Elkaar kritisch de ‘waarom’-vraag blijven stellen.
● Ruimte geven en ruimte nemen.
● Goede afspraken maken en permanent goed samenwerken.
● Als schoolleider ambassadeur zijn.

Tot slot
De Pioniers wisselen met hun expeditiegroepen en coach aan het eind van de dag uit wat zij hebben geleerd van de afgelopen periode en waar ze komende tijd mee aan de slag gaan. Benieuwd naar wie de Pioniers zijn en waar zij mee bezig zijn? Kijk dan verder op http://www.onderwijspioniers.nl/pioniers/.

Onderwijs Pioniers is een programma van de Onderwijscoöperatie en Kennisland en wordt mede mogelijk gemaakt door Voion, Het Arbeidsmarktplatform Primair Onderwijs en SOM.