Voion | Arbeidsmarkt & opleidingsfonds voortgezet onderwijs

Er wordt gezocht op *

Nieuws

Wat werken in het voortgezet onderwijs aantrekkelijk kan maken

woensdag 5 april 2017 | Arbeidsmarkt & mobiliteit | Loopbaan & professionalisering | Veilig, gezond & vitaal werken | Algemeen Voion

Voion heeft als arbeidsmarktfonds een brede opdracht: het voortgezet onderwijs ondersteunen in zijn streven een aantrekkelijke, vitale en toekomstbestendige werkomgeving te zijn. Binnen Voion werken werkgevers en werknemers samen aan dat streven. Voion is de plek waar dingen samenkomen, het is een knooppunt voor het verbinden van verschillende partijen. De stichting werkt vanuit drie programmalijnen: ‘arbeidsmarkt & mobiliteit’, ‘loopbaan & professionalisering’ en ‘veilig, gezond & vitaal werken’.

Ook voor het komende jaar heeft Voion binnen deze programma’s uiteenlopende activiteiten op de rol staan. Een belangrijk onderwerp daarbij is en blijft werkdruk, vertelt Jilles Veenstra, bestuurslid van Voion en voorzitter van de Federatie van Onderwijsvakorganisaties (FvOv): “Al jaren een lastig thema.” Medewerkers in het voortgezet onderwijs ervaren een hoge werkdruk. In 2015 heeft TNO er onderzoek naar gedaan. “Voion begeleidt het onderzoek en ontsluit de informatie die uit zo’n onderzoek naar voren komt voor het onderwijsveld, via een conferentie of presentatie op de website bijvoorbeeld. Een van de aanbevelingen was om in een professionele dialoog tussen werkgever en werknemers en werknemers onderling het taakbeleid binnen de school nog eens kritisch te bekijken. Voion kan input leveren voor zo’n dialoog, door bijvoorbeeld goede informatie te geven over wat wel en niet kan, en door praktijkvoorbeelden te beschrijven die scholen en besturen kunnen inspireren.”
“En Voion wil daarin komend jaar nieuwe stappen zetten”, zegt Henk Fledderus, bestuurslid van Voion en algemeen directeur van een scholengroep in Zuid-Holland. “Door met onderzoek uit te laten zoeken hoe de knelpunten binnen het taakbeleid aangepakt kunnen worden. Voion neemt vervolgens het initiatief om, samen met andere partijen, handreikingen te maken voor de scholen.”  

Gezonde werk- en leeromgeving
Goed onderwijs vraagt om een veilige en gezonde werk- en leeromgeving. In opdracht van de sociale partners (de vakbonden en de VO-raad) ontwikkelde Voion de Arbocatalogus-VO en houdt deze up-to-date. Deze catalogus voor de fysieke en sociale veiligheid geldt voor de hele sector en is bij cao verplicht. Voion biedt trainingen en hulpmiddelen om er aan te voldoen en inspireert scholen met praktijkvoorbeelden op de website. Ook worden er bijzondere initiatieven genomen. “Zo worden voor het vmbo filmpjes gemaakt over de machineveiligheid van lessen in praktijklokalen”, vertelt Veenstra. “Dat is nieuw en een wens vanuit het onderwijsveld. Op die manier kun je inzichtelijk maken hoe je met gevaarlijke situaties omgaat.”  

Vitaal werken
Daarnaast is er aandacht voor vitaal blijven werken. Dan komen we ook weer op de stressfactor. Veenstra: “Werkgevers en werknemers moeten goede gesprekken met elkaar voeren om de stress en de psychische werkdruk in kaart te brengen, en tevens om duurzame inzetbaarheid van werknemers te vergroten.” Je kunt maatwerk bieden met praktische instrumenten, functie- en ontwikkelingsgerichte scholing, taakverbreding en –verdieping, leefstijlinterventies enzovoort. “Maar vergeet de belangrijke rol van teamleiders niet. Voion probeert scholen ervan te doordringen dat ze in gesprekken op alle niveaus moeten investeren.” Met informatie, onderzoeken en praktijkvoorbeelden en door het ontwikkelen van nieuwe methodieken, biedt Voion werkgevers, teamleiders en werknemers ondersteuning. “Maar uiteindelijk is het natuurlijk aan de school zelf wat ze ermee doen.”  

“We moeten ervoor zorgen dat mensen vitaal aan de slag blíjven”, vindt ook Henk Fledderus. Daar zijn genoeg initiatieven voor te bedenken. “Laat jonge en oudere werknemers een ‘generatiepact’ maken, waarbij de kennis van de oudere generatie natuurlijk en goed wordt overgedragen. Faciliteer een andere manier van werken die zowel de ouderen als de jongeren ten goede komt. Uit onderzoek blijkt dat mensen die vitaal in hun laatste werkjaren terechtkomen, ook aan het werk blijven.”  

Tekorten
Ook andere gebieden, zoals de krapte op de arbeidsmarkt, verdienen de aandacht van Voion en de sociale partners. “Daar moet je op inzoomen, want dat raakt het kernproces van het onderwijs”, zegt Fledderus. Vooral in de zogenoemde tekortvakken, zoals scheikunde, natuurkunde, Duits, de klassieke talen en Frans, zijn er te weinig leraren en dat tekort zal in de toekomst oplopen. “We willen proberen om de in-, door- en uitstroom van personeel te bevorderen. Door nieuwe mensen te interesseren voor een baan in het onderwijs en ze daar proberen vast te houden (instroom). Mensen te blijven motiveren met professionalisering. Er zo voor zorgen dat medewerkers zijn toegerust om vernieuwingen in het onderwijs goed vorm te geven (doorstroom). En het mogelijk maken dat mensen hun loopbaan goed kunnen afronden, door gericht op levensfasebewust personeelsbeleid in te zetten (uitstroom).”  

Zij-instromers
Een van de mogelijkheden die Voion verkent, is zij-instromers interesseren voor het onderwijs. “Maar daar zitten veel haken en ogen aan om dat voor elkaar te krijgen”, betoogt Fledderus. “Het zou eenvoudiger te organiseren moeten zijn om mensen in in verkorte opleidingstrajecten op de lerarenopleidingen te krijgen. Maak het niet te ingewikkeld om in het onderwijs te komen. Er mag in de regelgeving wel wat dor hout worden gekapt. Binnen Voion wordt het bestaande en nog te ontwikkelen maatwerkprogramma goed bekeken en onder de aandacht van de doelgroep gebracht. Zodat mensen die al afgestudeerd zijn en veel beroepservaring hebben in korte tijd goed geëquipeerd en opgeleid, enthousiast voor de klas kunnen staan.” Daarnaast stimuleert Voion regionale samenwerking. Niet alleen voor de tekorten maar ook voor problemen in bijvoorbeeld krimpregio’s. Fledderus: “In de regio hebben scholen en besturen dezelfde belangen en vaak hebben zij zelf al initiatieven genomen. Zorg dat mensen elkaar kunnen opzoeken, kunnen samenwerken en hun kennis delen. En faciliteer dat.” Niet alle knelpunten kunnen op bestuurs- of schoolniveau worden opgelost, maar vragen om een gezamenlijke regionale arbeidsmarkt. Voion biedt hierbij hulp met instrumenten en menskracht.  

Vitale branche
“Scholen zouden de weg naar Voion moeten vinden. En Voion moet voortdurend contact houden met het onderwijsveld”, zegt Veenstra. “Als die match er is, worden we daar allemaal beter van.” Fledderus: “Snap met elkaar dat het soms ingewikkeld is om dingen voor elkaar te krijgen. Blijf zicht houden op de hoofdlijn, namelijk een vitale branche die toekomstbestendig werkt en blijft werken. Op scholen wordt al heel veel gedaan. We mogen best trots zijn op wat we in Nederland met z’n allen in het onderwijs al hebben bereikt.”